Pojęcie finansów jest związane z gromadzeniem oraz z wydawaniem wcześniej zgromadzonych środków pieniężnych. Podstawą dla finansów jest istnienie gospodarki towarowo – pieniężnej.
Z finansami mamy do czynienia na każdym kroku: gromadzi je nie tylko państwo czy przedsiębiorstwo, ale również każde gospodarstwo domowe. Podmioty te różni nasilenie przepływu środków pieniężnych, zaś ze względu na tą rozbieżność finanse podzielono na finanse publiczne oraz prywatne.
Finanse publiczne są związane z pieniędzmi gromadzonymi i wydawanymi przez budżet państwa, jednostki samorządu terytorialnego, ubezpieczenia społeczne oraz wszelkie inne instytucje publiczne. Tutaj ważne są odpowiedzi na dwa pytania: z jakiego powodu powstają określone fundusze publiczne oraz jakie są skutki ich utworzenia. Finanse publiczne są gromadzone jako świadczenia przymusowe, a zgromadzone w ten sposób środki muszą być wykorzystane do realizacji potrzeb publicznych. Z kolei finanse prywatne są gromadzone, a następnie wykorzystywane zgodnie z indywidualnymi potrzebami każdego z nas.